Serat Yusuf

2. Nabi Yusuf Angladèni Bendarané, Kongsi Tutug Dikunjara

oleh Hardyanto Alb pada 01 Februari 2011 jam 11:24

KINANTHI

1. Kacarita sang abagus/ Yusuf dèn-gonken ing panti/ iya wismaning bendara/ lulurah keparak Mesir/ Yusuf katoné prayoga/ rineksa Hyang Masuci.
2. Sabarang bubuhanipun/ pagawéan mitayani/ salamet rineksèng ing Hyang/ Yusuf nuli ketiban sih/ iya esihing bendara/ piniji kinèn ngladèni
3. pinasrahan ing sadarum/ uwong ing sajroning panti/ Yusuf kinarya lulurah/ sarta darbèké sakalir/ sinrahken priyangganira/ kabèh kinèn nguwasani.
4. Kesawaban saka Yusuf/ Allah amberkahi panti/ wismaning bendaranira/ dalah sawah katon becik/ kabèh darbèking bendera/ wus datan dèn kaweruhi.
5. Kabèh kinawasan Yusuf/ kajaba amung sawiji/ prakara kang dipundhahar./ Ri wusing antara lami/ kalakon ingkang mangkana/ kacarita Yusuf mangkin
6. warnanira luwih bagus/ cahyanira anelahi/ dedegira apideksa./ Warna luwih wong sabumi./ Samana garwa bendara/ angudi ngajak lulut sih.
7. Aluwih lenggana Yusuf/ nora karsa anuruti/ mangsuli: “Bendara kula/ sadaya tan nguningani/ kang wonten ing dalemira/ pinasrahaken mring mami
8. sadaya wewenang ulun/ amung paduka kajawi/ paduka punika garwa/ kados pundi-kados pundi/ yèn ta kula nglampahana/ damel dosa ing Hyang Widi.”
9. Mangkana bendara wadu/ arda panggubelirèki/ nging Yusuf tansah lenggana/ cedhak baé nora wani./ Anuju sawiji dina/ Yusuf arsa mlebu panti
10. yun anggarap karyanipun/ jro wisma panuju sepi/ garwaning bendara sigra/ trengginas anyandhak klambi/ lawan mangkana lingira: “Turutana karsa mami.”
11. Sakala Yusuf pakéwuh/ nanging rikat antuk galih/ ing sakala bangkit oncat/ sarana aninggal klambi/ annuli metu ing jaba/ nging klambi cinekel èstri.
12. Nuli nguwuh batur-batur:/ “Gawé onar kaya iki/ lah kowé padha weruha/ lah iku uwong Ibrani/ diabdèkké bendaranta/ marang aku nyembranani
13. ngenthu-enthu ngajak turu/ aku énggal jelih-jelih/ dhèwèké anuli lunga/ nganggo aninggal kulambi.”/ Kulambi samana nulya/ kinarya tandha sinandhing.
14. Praptaning garwa gya wadul/ kadya tembung onar ngarsi./ Garwanya asru bramatya/ Yusuf gya cinekel wani/ linebokaké kunjara/ enggoning lalaran sami
15. kang padha dosa ing ratu/ temah Yusuf anglakoni/ ana ing jero kunjara./ Déné Allah Mahasuci/ marang Yusuf iku ngreksa/ lawan manèh aparing sih.
16. Saking sihing Suksmana Gung/ lurah pawrangkan dadya sih/ mring Yusuf kaliwat-liwat/ lalaran kinèn ngwasani.
17. Lurah pakunjaran mau/ kongsi nora ameruhi/ marang panggawénira/ pasrah mring Yusuf sakalir/ sabab Yusuf wus katara/ yèn rineksèng Hyang Widi.
18. Sabarang lalakonipun/ tan ana kang nguciwani/ katoné tansah prayoga/ luwih katon mitayani/ sakèhing lalakonira/ Allah pareng ngasmarani.

Serat Yusuf

1. Wiwit Nabi Yusuf Nyupena, Kongsi Sarirané Tutug ing Mesir

oleh Hardyanto Alb pada 17 Januari 2011 jam 12:14

MIJIL

1. Crita saka Torèt dipunpethik/ kinarya papathok/ ala becik ing wuri kepethèk/ marma becik nora ngathik-athik/ aja acecethik/ piala ginathuk.
2. Ala becik amunga: sapletik/ nora wurung katok/ nadyan tutur goroh ketak-ketèk/ sarta iya tanpa tinalitik/ sok maksa ketitik/ ngamping datan antuk.
3. Ing Kenangan kacrita ing tulis/ ana nabi sitok/ wus kasusra mungguh perbawané/ marma tetep wus kusebut nabi/ nabi kang linuwih/ namanira Yakub.
4. Apuputra rolas jalu sami/ sepuluh kacriyos/ wus diwasa atunggal ibuné/ déné ingkang kalih maksih alit/kang enom Bunyamin/ ingkang sepuh Yusuf.
5. Tunggal ibu séjé lan kang dhisik/ Yusuf kacariyos/ umur pitulas taun critané/ bagusira tan ana tumandhing/ salumahing bumi/ tan ana sumundhul.
6. Ingkang rama tresnané kapati/ lan liyané kaot/ sadhèrèké sepuh gething kabèh/ wuwuh Yusuf supena kang adi/ nuli matur maring/ pra sadhèrèk sepuh:
7. “Kula ngimpi kita anggèdhèngi./ Pantun kula katon/ gèdhèngané kèndel jejeg degé./ Déné gèdhèngan paduka sami/ madhep asujud mring/ gègèdhèngan ulun.”
8. Ingkang raka ana kang nauri:/ “Paran sira ing don/ dadi ratu sun sujud mring kowé.”/ Para kadang dadi mundhak gething/ Yusuf manèh ngimpi/ matur mring sadulur:
9. Kakang kacang kula ngimpi malih/ ing pangimpèn katon/ surya candra taksih wewah manèh/ lintang sawlas sami sujud mami.”/ Mungguh ing bab iki/ Yusuf uga matur
10. marang ingkang rama Yakub Nabi./ Kang rama lingnya lon:/ “Adhuh Yusuf lah apa ta tholé/ ingsun lawan ibunta lan maning/ dulurmu sakalir/ marang sira besuk
11. padha sujud sungkem mring sirèki/ yogyaning kang lakon/ sira aja kandha-kandha manèh./ Ing samana sadulur sakalir/ tan enak ing ati/ mring kahanan Yusuf.
12. Kacarita sadulur sakalir/ angumbara adoh/ duk samana Yusuf nuli kinèn/ déning ingkang rama takon warti/ mring sadulur sami/ kaslametanipun.
13. Sadhèrèké wruh yèn Yusuf prapti/ katon isih adoh/ nuli padha arug ing rembugé/ Yusuf arsa padha dènpatèni/ ingkang sarta nuli/ cinemplungken sumur.
14. Iya padha diawadken sami/ pinangan buburon/ ayo padha dipunyektèkaké/ apa impènira bakal yekti/ nging sadulur siji/ Rubèn namanipun
15. angrembugi aja dipatèni/ becik aja nganggo/ mutahaké getih: “Prayogané/ cemplungena ing sumur ya becik.”/ Mungguh Rubèn iki/ wadiné yun tulung
16. marang Yusuf amrih isih urip/ sarékaning lakon/ lamun simpé lawan saduluré/ bocah arsa kaentasken saking/ jroning sumur iki/ nuli katur Yakub.
17. Duk samana sawusnya pinikir/ kadang sabendhoyot/ ingkang padha darengki atiné/ bareng Yusuf cedhak didhèdhèli/ pinèt kang kulambi/ duk samana Yusuf
18. cinemplungken ing sumur sawiji./ Wuri kacariyos/ ana janma Ismail bangsané/ laku dagang arsa marang Mesir/ Yahuda winarni/ saduluré Yusuf
19. acalathu mring dulur sakalir:/ “Aja gawé lakon/ amatèni lan angetokaké/ getih saka sadulur pribadi/ didol mring wong iku.”
20. Wusing rembug dadi: Yusuf nuli/ pratanirèng ngendon/ saka sumur iku dèntasaké/ dipunedol mering bangsa Ismail/ papayoné iki/ wang slaka rong puluh.
21. Ing bab iku Rubèn datan uning/ bareng weruh kothong/ sumur uwus tan ana bocahé/ sru angadhuh getuné kapati. Para kadang nuli/ mèt wajuné Yusuf.
22. Klambi iku dipungugubrasi/ getih pating blentong/ getih wedhus iku sanyatané/ klambi iku duk samana nuli/ dènaturken maring/kang rama lan matur:
23. “Dhuh punika anggèn kula manggih/ punapa tan yektos/ yèn punika yekti rasukané/ putranira rama ari mami./ Kang rama nulya ngling/ sarta sru pangadhuh:
24. “Aku nora pangling nyata iki/ klambiné nak ingong/ Yusuf kira-kira bocah kiyé/ dipunmangsa kéwan dènjujuwing.”/ Nabi Yakub dadi/ sru ing susahipun.
25. Saking sruning saka pangerdatin/ ngagem nyamping bagor/ pirang-pirang dina pangunguné/ dipunimur-imur putra-putri/ nora bisa lilih/ datan bangkit lipur.
26. Kacarita Yusuf anèng Mesir/ annuli kaedol/ mring Potipar iku lulurahé/ kaparaking Pringon raja Mesir/ Yusuf ing samangkin/ dadi kanthinipun.

Restu Metriardi 02 Juli 2010 jam 17:29

Swuh rep data pitana, henenggih pundi ta nagari ingkang adi dasa purwa, eka marang sawiji, adi linuwih dasa sepuluh, purwa wiwitan. Hanenggih punika nagari hadiningrat, mila kinarya bebukaning panyandra satunggaling nagari ingkang rinengga-rengga sagunging kaendahan rerupen ingkang maneka-warna, satemah handadosaken adi miwah asri peni hing pandulu. Ingkang sadaya kala wau sayekti mratandhani bilih, sakalangkung ageng raos bombong bingahipun ingkang hangrenggani wisma hamangku karya, hinggih panjenenganipun Bp………………… hingkang kepareng hamiwaha ingkang putra temanten sekaliyan, ingkang wekdal samangke sampun kepareng jengkar saking palenggahan tumuju mring sasana busana arsa gantos pengageman, punapa ta menggah pengageman ingkang den agem putra temanten sekaliyan, temanten sekaliyan mangagem busana kaunggulaning busana ingkang endah ing warni pating galebyar, pating karelap sunare hangebaki salebeting wisma pawiwahan mubyar sumunar kadya sesotya tinaretes kang kinarya rerengganlng busana. Satemah hanambahi kawibawane putra panganten sekaliyan ingkang katingal pekik myang sulistya ing warni wadanane sumunar. Lamun cinandra sirna sipating janma pindha sang Ywang Bathara Kamajaya miwah Bathari Ratih mangejawantah.

Tindaking sri panganten sekaliyan den arak patah sakem¬baran ingkang sarwa sami, dedeg piadege, hangagem busana ingkang sarwi kembar, dhasar taksih timur. Inggih punika anak ayu rara ………….. dalah anak ayu rara ……………. ingkang hanggambaraken raos sih katresnan sri panganten kekalih ingkang datan saged pinisahaken sakedhap kemawon.
Hanenggih sinten ta ingkang pinitados minangka suba manggalaning lampah, Wenang den ucapna hasesilih panjene¬ nganipun Bp …………… ingkang hanggadhahi daya kawibawan agung ingkang satemah saged anyirep saliring tumindak.
Lamun cinandra kadya Sang Hyang Bathara mangejawantah, mangarsani tindakipun sri temanten sekaliyan ingkang asesanti ‘hing ngarsa sung tuladha’ . Yekti manawi suba manggalaning lampah satunggaling priyantun ingkang lebda ing pradangga, katitik satindak-satindak tansah mawi let wilahaning wirama gendhing. Tindakipun sri temanten sekaliyan ing sawingkingipun kadherekaken satriya sakembaran. Sigit lan santosa dedeg piadegipun. Lah sinten ta ingkang dados satriya sakembaran punika, wenang den ucapna sesilih nak mas ……………. miwah nak mas……………… ingkang samangke taksih ngudi kawruh wonten pawiyatan …………. mila para manggala suba gagah prakosa sampun pantes manawi saged njagi ruwet-rentenging penggalih saha rubedane penganten sarimbit.Sinambutan ginarubyug sagunging putri dhomas cacah kawan atus. Ingkang sayekti sulistya ing warni dhasar taksih mudha hangagem busana ingkang sarwi edi peni. Dhasar wasis hangadi sarira dhemes luwes merak ati, yen sinawang saya dangu, saya hangranuhi trengginas tindake sajak tregal-tregel nyemelangi nanging mboten nguwatosi. Sanggyaning para putri dhomas ingkang pindha widodari cakra kembang tumurun kanthi suka pah sukaning manah andherekaken tindakipun sri temanten sekaliyan kanthi asesanti Ing Madya Mangun Karsa Tut Wuri Handayani.

Ing sapungkuring putri dhomas jumeneng rama ibu ingkang tansah tut wuri handayani kinarya panutuping lampah, mila raos ayem tentrem hanglimputi ing salebeting wardaya putra temanten sekaliyan. Ing salebeting batos amung tansah maminta nugrahaning Pangeran ingkang Maha Agung mugi-mugi putra panganten sekaliyan tansah pinayungan ing panguwaosipun tansah manggih kayuwanan, kasembadan punapa ingkang dados gegayuhanipun ingkang utami tumuju murih tentreming bebrayan agung. Mongkog raosing panggalihipun rama ibu, dupi haningali sri temanten sekaliyan gegandhengan asta, katingal atut runtut reruntungan ingkang anggambaraken manunggaling raos katresnan lahir tumusing batos. nDungkap prapta ing sasana busana putra temanten sekaliyan, mila para kadang kridha dharma ing pepungkuran samya alok sorak rame asung pakurmatan, asung marga kinen angurmati sri penganten sekaliyan nggenya arsa manjing ing panti pambusanan.

Panyandrra Kirab Kasatriyan

Paripurna ing gati anggenipun sri temanten gantos pengageman mila lajeng kepareng badhe wangsul ing ngarsanipun sagunging prayagung tamu sadaya. Katon cumlorot saking katebihan sampun kawistara sunaring pasuryanipun putra penganten sekaliyan ingkang kairit suba manggalaning lampah, katingal tlemek-tlemek lampahira anganut wiramaning gendhing. Dhasar wibawa dhemes tuwes angadi sarira rereh ririh ruruh ingkang respati sayekti hadamel luluhing sagunging pamirsa.

Sayekti pantes yenta pinitados mangka manggalaning lam¬pah, sakedhap-sakedhap noleh mawingking katingal sri temanten sekaliyan ingkang sampun ngrasuk busana kapangeranan sayekti hanambahi pekik myang sulistya ing warni miwah kawibawanipun mancorong wadanane sumunar bingah pindha narendra mudha jumenengan engga lamun cinandra yayah risang bagus Dananjaya ingkang hanganthi risang garwa Kusumaning Dyah Ayu Dewi Wara Subadra arsa tindak lelana lelangen suka mring madyaning patamanan ingkang endah asri edi peni. Ginarubyug sanggyaning para putri dhomas yen cinandra kadi widadari sakethi kurang sawiji, ingkang maksih tetep setya manembrama tindaking sri penganten sekaliyan.

Sanadyan ta maksih radi sawetawis anggenipun nyrantos risang penganten sekaliyan nanging maksih ketingal bingar pangageman ingkang den agem katon edi endah karana pinilihaken busana babaran enggal, mila wonten ingkang sami anguda raos kados pundi raosipun manembrama tindaking sri penganten ingkang nedheng kinirabaken.
Dhasar busananipun sarwi endah ingkang angagem sami endah ing warna sami asarira kuning nemu giring pakulitane mawa cahya yen cinandra kadya kancana sinangling. Katingal suka pari suka ing wardaya andherekaken tindaking sri penganten sarimbit: Sakalangkung katingal suka penggaiihipun inggih punika rama dalah ibu ingkang tansah hangetut wuri handayani, dupi nguningani ing salebeting wisma pawiwahan taksih kebak sagung para tanmu ingkang mratandhani bilih maksih anggung inuberan palimarma tumanduk dhumateng sri penganten sarimbit mugi-mugi nggenya badhe nggelar layar wonten samodraning bebrayan tan¬sah manggih suka rahayu kang sarwi tinemu.
Sampun prapti unggyan kang tinuju lampahira risang raja sadina ratu sadalu, daya-daya suba manggalaning lampah asung sasmita marang kang nembe kawiwaha lenggah ing sasana kursi rinengga ingkang sampun sumadya, marma cinendhak ponang panyandra